Ordinaryong Teksto

Ang Morpoponemiko ay mga pagbabagong nangyayari sa pagbuo ng salita dahil sa:

  1. Kalikasan ng salita
  2. Paraan  ng pagpapadali ng bigkas
  3. Pagtitipid sa salita
  4. Impluwensiya ng mga pinagsamasamang tunog

Mga uri ng Pagbabagong Morpoponemiko

1. Pagdaragdag ng Ponema/ May Sudlong

Bukod sa may hulapi na ang salitang pinapandiwa, ito ay sinusudlungan o dinaragdagan pa ng isa pang hulapi. Dahil dito, ang pagdadalawang hulapi ay matatawag na pandiwang may sudlong o may pagdaragdag ng ponema.

Halimbawa:

Antabay+an=antabayan=antabayanan

Antabayanan mo ang pagdating ng mga panauhin.

2. Maylipat o Metatesis

a)      Sa loob ng salita ay may titik na nag-iiba ng posisyon o lunan at mayroon pang titik na nakakaltas.

Halimbawa:

Yari+in= yariin = niyari

Niyari niya sa husi ang barong tagalog.

Lipad+in=lipadin=nilipad

Nilipad ng malakas na hangin ang bubong ng bahay.

3. Gradasyon

Nililipat ang diin at tunog na o sa u kapag hinuhulapian ang salitang-ugat

Halimbawa:

Salok+in=salukin

Salukin mo sa balon ang tubig na ating ipanlalaba.

Ang pagbabanghay sa mga pandiwang di-karaniwan ay katulad din ng sa mga karaniwang pandiwa. Kung ano ang karaniwang pawatas at pautos ay siya ring patakaran ng mga anyong paturol sa lahat ng aspekto ng pandiwa.

Halimbawa:

Pawatas / Pautos

Paturol

Perpektibo

Imperpektibo

Kontemplatibo

antabayanan inantabayanan inaantabayanan aantabayanan
aptan inaptan inaaptan aaptan
salukin sinalok sinasalok sasalukin

4. Maypalit

Ang isa o dalawang titik ng salita ay napapalitan ng iba, bukod pa sa kung may makaltas o nasusudlungan.

Halimbawa:

Halik+an=halikan=hagkan

Hagkan mo ang lola mo nang siya’y matuwa.

5. Maykaltas

Sa loob ng isang salita ay may nawawalang isang titik o isang pantig.

Halimbawa:

Lagay+an=lagayan=lagyan

Lagyan mo ng palamuti ang ating bahay nang maging maganda sa tingin ng tao.

6. Maypungos

Sa unahan ng salita ay may nababawas na isa o ilang titik. Ito ay nangyayari sa ilang anyo ng mga pandiwang binabanghay sa um-, magpa-, paka-in, paka-hin.

Halimbawa:

Magpadala-padala

Sumulat-nulat (madalas mangyari sa tula)

Umibig- mibig

Padala ka ng mga magasin at aklat sa pgbabalik-bayan ni Kuya.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

How To Wear A Veil Or Hijab

Make Your Performance Beautifully Only In AgA-ThA Veil

LEARNERSWISDOM

“Tell me and I'll forget; show me and I may remember; involve me and I'll understand.”

edtechmanan

4 out of 5 dentists recommend this WordPress.com site

iamniceprincess

This WordPress.com site is the bee's knees

ITeachYoungAbnormals

"Abnormals make me Happy and Stronger".

ilovetodiscovernewthings

This WordPress.com site is the cat’s pajamas

englishera

This WordPress.com site is the bee's knees

iloveteachersahxie

A great WordPress.com site

teacherminachan

4 out of 5 dentists recommend this WordPress.com site

fuzzilove

The greatest WordPress.com site in all the land!

teacher far

Being honest may not get you a lot of friends, but it will always get you the right ones :)

I WANTTOLOVETEACHING

4 out of 5 dentists recommend this WordPress.com site

Game of the Assassins

THE MURDER CLASS PROJECT - Play with secrecy, deceit and DEATH

proudtobeteacher

A great WordPress.com site

iloveatehq

iamelementaryteacher

gorgeouskhepp

MY VERY FIRST BLOGSITE......>

sexyjess

4 out of 5 dentists recommend this WordPress.com site

joharasabpa

This WordPress.com site is the bee's knees

iloveeducation

" We can't teach people, but we can just make them think" - Socrates

kisscel

4 out of 5 dentists recommend this WordPress.com site

%d bloggers like this: